Workshop 4AI Geletterdheid · 2 uur (120 minuten) · 2026-2027
AI Geletterdheid 4: Geavanceerde Prompting
Studenten brengen alle opgebouwde kennis samen en leren hun geconfigureerde AI-omgeving effectief en herhaalbaar te bespelen via gestructureerde prompting. Elke student verlaat de les met een persoonlijk, werkend promptsysteem voor zijn/haar vakdomein.
Hiërarchie van promptinglagen
- Vijf lagen van boven naar onder:
- Systeeminstructie van het onderliggende bedrijf/platform
- Systeeminstructie van de gebruiker
- Systeeminstructie van een project
- Bericht van de gebruiker
- Bericht van het AI-model
- Implicatie: een AI-tool is nooit volledig neutraal, elke laag filtert, beperkt of stuurt de output
- Praktische les: de gebruiker heeft invloed op laag 2 en 3, en deels op laag 4 via promptkeuze
Prompting Stijlen
Zero-shot prompting: directe vraag of opdracht zonder voorbeelden - model valt volledig terug op training
- Sterk voor: eenvoudige taken, snelle antwoorden, open verkenning
- Zwak voor: complexe redeneertaken, precisietaken met specifieke outputvereisten
Step-back prompting: model eerst een abstractere/bredere vraag laten beantwoorden als aanloop
- Sterk voor: analytische taken waarbij context en principe eerst helder moeten zijn
- Voorbeeld: 'Wat zijn de algemene principes van effectieve feedback?' → dan pas 'Geef feedback op dit verslag.'
Chain-of-thought prompting: model expliciet vragen om stapsgewijs te redeneren
- Sterk voor: complexe, meerstapsige taken; redeneer- en planningsopdrachten
- Activerende formule: 'Denk stap voor stap.' of 'Redeneer hardop voor je antwoordt.'
De zeven ingrediënten van een sterke prompt
| Ingrediënt | Omschrijving | Voorbeeld (studentencontext) |
|---|---|---|
| Rol | De identiteit of het perspectief dat het model aanneemt | 'Je bent een kritische peer reviewer voor een bachelor communicatieproject.' |
| Taak | De concrete actie die uitgevoerd moet worden | 'Geef feedback op de structuur van onderstaande inleiding.' |
| Context | Achtergrondinformatie die het model nodig heeft | 'Het gaat om een bachelorproef in de richting Grafische en Digitale Media.' |
| Beperkingen | Wat de output moet of niet mag bevatten | 'Maximaal 150 woorden. Geen samenvatting, enkel verbeterpunten.' |
| Toon & stijl | De gewenste schrijf- of communicatiestijl | 'Formeel maar motiverend. Gebruik geen jargon.' |
| Outputformaat | De gewenste structuur van het antwoord | 'Geef je feedback als genummerde lijst met maximaal 5 punten.' |
| Voorbeelden | Concrete illustraties van gewenst resultaat (few-shot) | 'Hier is een voorbeeld van goede feedback: [voorbeeld]' |
Prompt templates en promptbibliotheek:
- Wat is een prompt template: gestructureerd sjabloon dat variabelen bevat (bv. [rol], [onderwerp], [doelgroep])
- Negen templatetypes die studenten kunnen inzetten (te ontvouwen tijdens de les via Canvas)
- Tools voor een persoonlijke promptbibliotheek: Notion, extensies zoals ChatGPTPromptGenius, eigen project in het chatprogramma
Metaprompting:
- Definitie: het model zelf inzetten om een prompt te evalueren en te optimaliseren
- Iteratief gebruik: verbeteren → testen → opnieuw evalueren
Prompting Systemen
- Van losse prompt naar systeem: een uitgewerkte prompt als systeeminstructie instellen binnen een project
- Projectconfiguratie in het chatprogramma: bestanden, instructies en context gecombineerd
- Resultaat: een klein geautomatiseerd systeem dat de student ondersteunt voor een herhalende taak (bv. feedback geven, teksten hertekenen, studieplanning, casusanalyse)
- De prompt functioneert als kern van een herhaalbaar proces